Phân biệt STC và NRC khi xử lý tiếng ồn

STC và NRC là hai chỉ số khác nhau: STC cho biết vách hoặc cửa cản tiếng truyền qua ở mức nào, còn NRC cho biết tấm ốp tường hoặc trần hấp thụ âm ở mức nào. Tiếng quạt từ phòng máy lọt sang văn phòng là vấn đề cách âm giữa hai phòng. Trong phòng họp, tiếng nói nghe vang do âm phản xạ từ tường và trần cứng; đây là vấn đề tiêu âm. Vách có chỉ số STC cao vẫn để tiếng lọt qua khi cửa hở; tấm ốp có NRC cao cũng không thay thế được cánh cửa kín. Chỉ số ghi trên catalogue chỉ phản ánh mẫu đã thử, không áp dụng cho mọi cách lắp tại công trình.

STC là chỉ số cách âm của vách và cửa

STC là viết tắt của Sound Transmission Class. Trong phòng thử, người ta lắp một mẫu vách hoặc cửa giữa hai phòng, phát tiếng thử ở một bên và đo mức âm truyền sang bên kia. Kết quả đo ở nhiều dải tần được dùng để tính chỉ số STC. Trong cùng điều kiện thử, mẫu vách có STC cao hơn cản tiếng nói truyền qua tốt hơn.

Chỉ số STC được tính cho toàn bộ mẫu vách, gồm khung, các lớp tấm ốp, lớp bông bên trong và cách liên kết chúng. Giữ nguyên loại bông nhưng thay đổi số lớp tấm ốp có thể làm kết quả khác đi.

STC và NRC - vách kính ngăn hai không gian trong phòng thu
Vách kính ngăn phòng thu và phòng điều khiển.

STC đánh giá tiếng truyền qua không khí, chẳng hạn tiếng nói lọt qua vách. Tiếng bước chân và rung động từ máy truyền qua kết cấu sàn được đánh giá riêng. Khe dưới cửa và khoảng hở quanh dây điện đi xuyên qua vách cũng có thể khiến tiếng lọt sang phòng bên.

NRC là hệ số hấp thụ âm của bề mặt

NRC là viết tắt của Noise Reduction Coefficient. Tường kính và trần nhẵn phản xạ tiếng nói trở lại phòng, khiến người nghe thấy vang và khó nghe rõ từng lời. Tấm tiêu âm lắp trên tường hoặc trần hấp thụ một phần âm thanh đó. NRC thể hiện khả năng hấp thụ âm, không thể hiện khả năng cách âm.

Bề mặt mút tiêu âm dạng chóp màu xám đen
Bề mặt mút tiêu âm dạng chóp màu xám đen.

NRC được tính từ mức hấp thụ ở bốn dải tần 250, 500, 1.000 và 2.000 Hz. Chỉ số này dùng để so khả năng hấp thụ âm trung bình của các mẫu tấm; bảng kết quả theo từng dải tần cho biết thêm tấm hấp thụ tiếng máy ở khoảng âm nào. NRC 0,80 không có nghĩa mức ồn trong phòng sẽ giảm 80% sau khi lắp tấm ốp; hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào diện tích và vị trí lắp tấm.

Ở khu đóng gói có trần tôn và tường bê tông, tiếng nói phản xạ từ các bề mặt cứng khiến công nhân khó nghe rõ nhau. Tấm tiêu âm lắp trên trần hoặc vách quanh khu này hấp thụ bớt phần âm phản xạ tại nơi làm việc. Cùng loại tấm đặt ở góc xưởng xa khu đóng gói sẽ ít tác động đến tiếng vang công nhân đang nghe.

STC và NRC dùng cho tình huống nào?

Vấn đề Chỉ số liên quan Hạng mục
Văn phòng nghe tiếng quạt từ phòng máy bên cạnh STC Vách, cửa và các khe hở giữa hai phòng
Tiếng nói nghe vang trong phòng họp NRC Tấm tiêu âm trên tường hoặc trần phòng họp
Sàn rung khi máy chạy Không thuộc STC hoặc NRC Chân máy, đệm kê và nền sàn

Ở vách ngăn giữa phòng máy và văn phòng, bông khoáng Rock Wool hoặc bông thủy tinh Glass Wool nằm trong khoang khung, giữa các lớp tấm ốp. STC đánh giá khả năng cản tiếng của cả vách để hạn chế tiếng quạt lọt sang văn phòng. Khi lắp tấm tiêu âm trên tường hoặc trần phòng máy, lớp bông nằm sau mặt ốp đục lỗ để hấp thụ âm phản xạ. Cách lắp này nhằm giảm tiếng vang ngay trong phòng máy và được đánh giá bằng NRC.

STC và NRC - tấm ốp tiêu âm đục lỗ trên tường
Tấm ốp đục lỗ trên tường phòng kín.

Đọc STC và NRC trên báo cáo thử nghiệm

Báo cáo STC hoặc NRC do phòng thử nghiệm âm học lập cho một mẫu cụ thể. Phần mô tả mẫu trên báo cáo cho biết vật liệu đã được ghép và lắp ra sao.

Với STC, mẫu thử là cả vách hoặc cửa. Báo cáo ghi loại khung, số lớp tấm ốp và độ dày lớp bông ở giữa. Tại công trình, độ kín của cửa và khoảng hở quanh đường dây, đường ống cũng ảnh hưởng đến lượng tiếng lọt sang phòng bên.

Với NRC, mẫu thử là tấm ốp tiêu âm. Báo cáo ghi độ dày tấm, lớp phủ mặt và cách lắp sát tường hay cách tường. Tấm treo cách tường có một khoảng không khí phía sau, khiến kết quả hấp thụ âm khác với tấm dán sát tường.

STC và NRC - phòng thử âm học với micro và thiết bị đo
Không gian thử âm học với thiết bị đo.

STC và NRC có giới hạn gì với tiếng máy?

Tiếng máy có cả âm trầm và âm cao. STC và NRC đều là chỉ số tổng hợp từ kết quả đo ở nhiều dải tần. Một vách có thể cản tiếng nói tốt mà vẫn để lọt phần tiếng quạt trầm nghe rõ trong văn phòng. Báo cáo thử chi tiết cho biết vách cản âm và tấm ốp hấp thụ âm ra sao ở từng dải tần; những số liệu này hữu ích khi xử lý tiếng ồn của một máy cụ thể.

Giả sử phép đo tại văn phòng cho thấy tiếng quạt nổi bật quanh 250 Hz. Hai mẫu vách có cùng STC vẫn có thể cản tiếng ở 250 Hz khác nhau. Kỹ sư sẽ so hàng 250 Hz trên hai báo cáo để biết mẫu nào xử lý tiếng quạt tốt hơn trong điều kiện thử. Với tấm ốp tiêu âm, bảng hấp thụ theo tần số cho biết vật liệu tác động đến phần tiếng gây khó chịu trong phòng đến mức nào.

Thiết bị và đường ống trong nhà xưởng công nghiệp
Thiết bị công nghiệp trong khu vực nhà xưởng.

Phiếu thử của vách mô tả tiếng đi xuyên qua mẫu vách trong phòng thí nghiệm. Tại công trình, tiếng quạt cũng có thể đi qua miệng thông gió hoặc khe cửa và làm văn phòng vẫn ồn dù vách có STC cao. Rung từ chân máy truyền xuống nền là đường khác nữa; tấm cao su giảm chấn chống rung được sử dụng ở vị trí kê máy, còn NRC áp dụng cho tấm ốp tiêu âm.

Sau khi lắp đặt, việc đo tại nơi người sử dụng nghe thấy tiếng ồn cho biết công trình có đạt mục tiêu hay không. Phòng máy bớt vang nhưng văn phòng vẫn nghe tiếng quạt thì đường truyền qua cửa, vách hoặc ống thông gió còn tồn tại. Văn phòng đã yên hơn mà sàn vẫn rung thì phần chân máy và đệm kê là nơi phải kiểm tra tiếp.

Câu hỏi thường gặp về STC và NRC

NRC 0,80 có nghĩa tiếng ồn trong phòng giảm 80% không?

NRC 0,80 là hệ số hấp thụ âm của mẫu tấm trong phép thử, còn mức giảm ồn trong phòng phụ thuộc vào diện tích và vị trí ốp thực tế. Chẳng hạn, tấm đặt xa khu làm việc ít tác động đến tiếng vang mà công nhân đang nghe.

STC 50 có nghĩa vách giảm 50 dB tiếng máy không?

STC 50 là chỉ số xếp hạng của mẫu vách trong phòng thử, còn mức tiếng máy nghe được ở phòng bên phụ thuộc vào dải tần của tiếng máy. Khe cửa và đường thông gió tại công trình cũng ảnh hưởng đến lượng tiếng lọt sang.

Có thể cộng STC của từng lớp để ra STC của vách không?

STC được tính từ kết quả thử cả mẫu vách, gồm khung, các lớp tấm ốp, khoảng rỗng và lớp bông bên trong. Sau khi thêm một lớp tấm, cấu tạo vách đã thay đổi và chỉ số STC phải được xác định theo cấu tạo mới.

Tiếng rung từ máy truyền qua sàn nên xem chỉ số nào?

Rung từ máy truyền qua sàn được đánh giá bằng phép đo rung tại chân máy và nền. Tải máy, vị trí chân đế và cách chân máy liên kết với nền quyết định đường truyền rung. Tấm tiêu âm trên trần xử lý tiếng vang trong phòng, còn đệm kê tác động đến rung ở chân máy.

Khi trao đổi với Cao Su Hải Lâm về phòng máy, bản vẽ vách, diện tích ốp tiêu âm và vị trí chân máy cho biết hạng mục nào sử dụng bông cách âm, tấm tiêu âm hoặc cao su kê máy. Thông số STC và NRC trong hồ sơ gắn với kết quả thử của đúng cấu tạo sẽ lắp tại công trình.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Contact Me on Zalo